Skąd biorą się afty?

Irytująca, bolesna, ze skłonnością do nawrotów. Mowa o afcie, czyli niewielkiej zmianie na błonie śluzowej jamy ustnej, którą wielu z nas miało chociaż raz w życiu.

Czym jest?

Afty mogą być obrzmiałe i bolesne, utrudniać jedzenie oraz mowę. Zazwyczaj objawy zaczynają się od lekkiego, punktowego pieczenia lub mrowienia, które zapoczątkowuje stan zapalny. Afta to niewielkie owrzodzenie owalnego kształtu, które posiada nadżerkę o białym zabarwieniu z czerwonym zapalnym obrzeżem. Zazwyczaj jest to zmiana drobna, nieprzekraczająca 1mm-2cm średnicy, która pojawia się pojedynczo lub grupami na błonach śluzowych np. języka, wewnętrznej stronie warg lub policzka. Niektórzy mylą ją z opryszczką, ale w przeciwieństwie do opryszczki, afty nie mogą się rozprzestrzeniać oraz nie występują na zewnątrz, np. ust. Afty mogą pojawić się u każdego, ale najczęściej występują u kobiet, nastolatków oraz młodych dorosłych (pomiędzy 10. a 40. rokiem życia).

Co je powoduje?

Przyczyna powstania aft z reguły nie jest znana, jednakże znane są zróżnicowane czynniki ryzyka. Jednym z najpopularniejszych jest obniżona odporność towarzysząca przeziębieniu, przemęczeniu bądź długotrwałemu nadmiarowi stresu. Na afty bardziej są podatne osoby cechujące się obniżoną odpornością na skutek chorób, takich jak AIDS czy białaczka. Również zażywanie silnych antybiotyków może determinować pojawianie się nadżerek. Na występowanie aft bardziej podatne są osoby niedostarczające swojemu organizmowi niezbędnych witamin oraz minerałów, szczególnie witaminy B12, cynku, żelaza oraz kwasu foliowego. Śluzówka uszkodzona mechanicznie, np. przez stałe aparaty ortodontyczne, zbyt mocne szczotkowanie bądź ugryzienie wewnętrzne policzka, także jest na nie bardziej narażona. Znaczenie mogą mieć również przyjmowane pokarmy, szczególnie te kwaśne (soki cytrusowe, smoothies) oraz alergia na konkretne produkty. Nieodpowiednia higiena jamy ustnej także zwiększa ryzyko pojawienia się aft.

Jak leczyć?

Afty na ogół nie wymagają leczenia, ponieważ są to łagodne zmiany, które w większości przypadków znikają samoistnie. Nadżerki mogą się utrzymywać przez różny okres: te drobne znikają po 1-3 dniach, zaś większe mogą się wygajać nawet do 2 tygodni. Nie ma uniwersalnego sposobu na afty, należy jednak unikać czynników ryzyka.

W celu złagodzenia dokuczliwych objawów warto przejść na dietę zawierającą produkty o kremowej konsystencji, żeby dodatkowo nie podrażniać śluzówki we wrażliwym miejscu. Powinno się także unikać alkoholu, tytoniu, kawy, pikantnych, słonych przekąsek, czekolady, owoców cytrusowych i soków, orzechów, nasion oraz pomidorów, ponieważ mogą podrażnić bolesne zmiany. Wskazane jest spożywanie zimnych napoi, które pomogą nam uśmierzyć ból. W tym celu możemy wspomóc się maściami lub specjalnymi rozpuszczalnymi opatrunkami z filmożelu lipido-koloidowego. Mimo wszystko powinniśmy jednak pamiętać o higienie jamy ustnej. Jeżeli afta pojawiła się na dziąśle, nadal powinniśmy szczotkować zęby, używając szczoteczki z miękkim włosiem. 

Afty mają tendencję do nawrotów – taką sytuację określa się nawracającym aftowym zapaleniu błony śluzowej jamy ustnej. Pojawianie się ich częściej niż raz w roku nie jest normą, dlatego w celu zdiagnozowania źródła problemu można wykonać dodatkowe badania.

Jeśli po zredukowaniu czynników ryzyka oraz stosowaniu preparatów z apteki owrzodzenia nie wygoją się do 2 tygodni, należy skonsultować się z lekarzem ogólnym lub stomatologiem. Może się bowiem okazać, że za niegojącym się owrzodzeniem stoi poważna choroba. Specjalista w przypadku ciężkich postaci aftoz może przepisać pacjentowi antybiotyki, specjalne płukanki lub nawet leki sterydowe.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on google
Google+
Share on pinterest
Pinterest
Share on email
Email